Cordyceps|
Wat is Cordyceps?
Een schimmel met een bijzonder verhaal, en die in je koffie hoeft gelukkig niet op een insect te groeien!
Als je iets koopt via onze links, ontvangen we mogelijk een commissie. Een gelieerde organisatie kan producten of diensten leveren. Lees meer.
Cordyceps is een geslacht van parasitaire schimmels, met als bekendste soorten Cordyceps sinensis (tegenwoordig Ophiocordyceps sinensis genoemd) en Cordyceps militaris. In het wild groeien deze schimmels op insectenlarven, en in de traditionele Chinese geneeskunde werden ze gebruikt als tonicum, onder meer bij vermoeidheid. Cordyceps bevat verbindingen zoals cordycepine en adenosine, die worden onderzocht, maar vooral in het laboratorium en bij dieren. Cordyceps-extracten worden vaak in supplementen en paddenstoelenkoffie verwerkt; wat je in de winkel koopt, is meestal gekweekte Cordyceps militaris of CS-4-mycelium.
Terwijl je verder leest, bekijk ook even deze aanvullende stukken, die je verder kunnen helpen met dit onderwerp. Deze informatieve artikelen geven een breder perspectief en kunnen je kennis vergroten.
Wat wordt er onderzocht over Cordyceps en gezondheid?
Cordyceps wordt onderzocht vanwege zijn bioactieve verbindingen, zoals cordycepine en adenosine. Onderzoekers kijken onder meer naar het immuunsysteem, maar dat gebeurt vooral in laboratorium- en dierstudies. Daarnaast is in kleine studies gekeken naar energie en uithoudingsvermogen, omdat de stoffen in Cordyceps verwant zijn aan adenosinetrifosfaat (ATP), de energiedrager in je cellen; de resultaten lopen uiteen. In het lab keek men ook naar mogelijke antivirale eigenschappen. Cordyceps wordt vaak een adaptogeen genoemd, maar er is te weinig onderzoek bij mensen om conclusies te trekken over een effect op stress of welzijn.

Wat weten we over Cordyceps en het immuunsysteem?
Cordyceps bevat polysachariden en cordycepine, stoffen die in laboratorium- en dierstudies worden onderzocht op hun invloed op het immuunsysteem. Daarbij keek men bijvoorbeeld naar de activiteit van natuurlijke killercellen en de reactie van lymfocyten. Of dat iets betekent voor iemand die Cordyceps in zijn koffie doet, is niet aangetoond: goede studies bij mensen zijn schaars. Gebruik je medicijnen die je immuunsysteem onderdrukken, overleg dan eerst met je arts.
Wat zegt onderzoek over Cordyceps, energie en uithoudingsvermogen?
Een effect is niet aangetoond. De schimmel bevat bioactieve verbindingen zoals cordycepine en adenosine, en adenosine is een bouwsteen van ATP, de energiedrager in je cellen. Daarom keken onderzoekers in kleine studies, vaak bij sporters, naar zuurstofopname en uithoudingsvermogen. De resultaten zijn wisselend en niet overtuigend genoeg om conclusies te trekken. Merk je na een kop paddenstoelenkoffie dat je wakkerder bent, dan komt dat meestal gewoon door de cafeïne in de koffie.
Heeft Cordyceps antivirale effecten?
Bij mensen is dat niet aangetoond. In laboratoriumonderzoek keek men of cordycepine de vermenigvuldiging van virussen, zoals griep- en herpesvirussen, in gekweekte cellen remt. Zulke resultaten zeggen weinig over wat een supplement of een kop koffie in je lichaam doet: klinische studies bij mensen ontbreken. Een voedingsmiddel is geen medicijn, dus heb je een infectie, ga dan naar je huisarts en vervang geen behandeling door Cordyceps.
Hoe werkt Cordyceps in het lichaam?
Hoe Cordyceps in het menselijk lichaam werkt, is grotendeels onbekend. Onderzoekers kijken naar de bioactieve verbindingen, zoals cordycepine en adenosine, en naar hun rol in cellulaire processen zoals de ATP-productie, de energievoorziening van cellen. In laboratorium- en dierstudies keek men ook naar de activiteit van natuurlijke killercellen en macrofagen, en naar antioxiderende eigenschappen. Hoeveel van die stoffen na het drinken in je lichaam terechtkomt en wat ze daar doen, is bij mensen nog nauwelijks onderzocht.
Welke actieve verbindingen bevat Cordyceps?
Cordyceps bevat enkele actieve verbindingen waar onderzoekers in geïnteresseerd zijn. De belangrijkste zijn:
- Cordycepine - verwant aan adenosine; wordt in het lab onderzocht op effecten bij virussen en ontstekingen.
- Adenosine - een stof die je lichaam ook zelf aanmaakt, een bouwsteen van ATP.
- Polysachariden - lange suikerketens, waaronder bètaglucanen, die worden onderzocht op hun invloed op het immuunsysteem.
- Ergosterol - een stof uit de celwand van schimmels, die onder uv-licht wordt omgezet in vitamine D2.
Hoeveel van deze stoffen in een supplement of koffie zit, verschilt sterk per product, en of ze bij mensen iets doen, is nog niet aangetoond.
Is Cordyceps een adaptogeen?
Cordyceps wordt vaak een adaptogeen genoemd: een middel dat je lichaam zou helpen om met stress om te gaan. Dat begrip komt uit de kruidengeneeskunde en is wetenschappelijk niet goed onderbouwd. Onderzoekers keken in dierstudies en enkele kleine studies bij mensen naar cortisol, stressreacties en prestaties, maar de resultaten zijn niet overtuigend. Een kop paddenstoelenkoffie kan prima een rustig moment op je dag zijn; verwacht er alleen geen bewezen effect op stress of prestaties van.

Wat zijn de verschillende soorten Cordyceps en hun kenmerken?
| Soort | Kenmerken |
|---|---|
| Cordyceps sinensis | Groeit op rupslarven in de Himalaya-regio. Zeldzaam en duur; in de traditionele Chinese geneeskunde gebruikt als tonicum. Bevat bioactieve verbindingen zoals cordycepine. |
| Cordyceps militaris | Kan gekweekt worden op plantaardige substraten. Wordt voor hetzelfde gebruikt als C. sinensis, maar is makkelijker te produceren. De soort die je het vaakst in supplementen en paddenstoelenkoffie vindt. |
| Cordyceps ophioglossoides | Komt voornamelijk voor in Noord-Amerika. Minder onderzocht; bevat eigen verbindingen waar onderzoekers naar kijken. |
| Cordyceps sobolifera | Vind je in Aziatische landen. Wordt traditioneel gebruikt in de kruidengeneeskunde. Groeit op cicadelarven. |
Hoe verschilt Cordyceps militaris van Cordyceps sinensis?
Cordyceps militaris en Cordyceps sinensis verschillen vooral in hun habitat en chemische samenstelling. Cordyceps militaris groeit in gematigde klimaten en is gemakkelijker te kweken, terwijl Cordyceps sinensis in koude, hoge berggebieden van Tibet en Nepal voorkomt en moeilijker te cultiveren is. Chemisch gezien bevat Cordyceps militaris meer cordycepine, de stof waar het meeste onderzoek naar wordt gedaan. Beide soorten worden in supplementen gebruikt, maar hun beschikbaarheid en kosten kunnen aanzienlijk variëren.
| Kenmerk | Cordyceps militaris | Cordyceps sinensis |
|---|---|---|
| Habitat | Gematigde klimaten | Hoge berggebieden |
| Kweekbaarheid | Eenvoudig te kweken | Moeilijk te cultiveren |
| Belangrijkste verbinding | Hoger cordycepinegehalte | Minder cordycepine |
| Kosten | Goedkoper | Duurder |
Waar wordt Cordyceps-schimmel voornamelijk gevonden?
Cordyceps-schimmel wordt voornamelijk gevonden in bergachtige gebieden van Azië, vooral in de Himalaya-regio's van Tibet en Nepal. Deze schimmel groeit op een hoogte van 3.000 tot 5.000 meter en parasiteert op insectenlarven. Cordyceps sinensis komt vooral voor in de alpine graslanden, terwijl Cordyceps militaris wereldwijd in gematigde klimaten kan worden gevonden. De specifieke habitat draagt bij aan de unieke samenstelling en eigenschappen van elke soort.
Zijn er bijwerkingen verbonden aan het gebruik van Cordyceps?
Hoewel Cordyceps over het algemeen als veilig wordt beschouwd, kunnen er enkele bijwerkingen optreden. Mogelijke reacties zijn lichte maagklachten, diarree of een droge mond. Het is belangrijk om te starten met een lage dosering om je lichaam eraan te laten wennen. Als je allergieën hebt of medicijnen gebruikt, zoals bloedverdunners, diabetesmedicatie of immuunonderdrukkers, raadpleeg dan eerst een arts om interacties te voorkomen. Omdat niet duidelijk is wat Cordyceps met het immuunsysteem doet, is voorzichtigheid geboden als je een auto-immuunziekte hebt.
Wat zijn de mogelijke risico's van Cordyceps-supplementen?
Cordyceps-supplementen kunnen bij sommige mensen bijwerkingen veroorzaken, zoals misselijkheid, droge mond en diarree. Er is ook een risico op allergische reacties, vooral bij mensen met schimmelallergieën. Omdat niet duidelijk is of en hoe Cordyceps de immuunfunctie beïnvloedt, moeten mensen met auto-immuunziekten voorzichtig zijn. Raadpleeg altijd je arts voordat je Cordyceps-supplementen gebruikt, vooral als je zwanger bent, borstvoeding geeft of andere medicijnen gebruikt.
Hoe wordt Cordyceps traditioneel gebruikt in de Chinese geneeskunde?
In de traditionele Chinese geneeskunde werd Cordyceps vaak ingezet bij klachten van de nieren en longen. Het gold als een tonicum dat de levensenergie (qi) zou versterken, en werd gegeven bij vermoeidheid. Traditioneel wordt Cordyceps bereid in thee of soepen, vaak gecombineerd met andere kruiden om de geneeskrachtige effecten te versterken die men eraan toeschreef. Ook werd het gebruikt om de weerstand te verhogen en de balans te herstellen in het lichaam; dat zijn opvattingen uit die traditie, die wetenschappelijk niet zijn aangetoond.
Heb je gevonden wat je zocht? Er is altijd meer te ontdekken! Neem een kijkje bij onze extra content voor verdere verrijking.