Wat is het verschil tussen vijgenzaad en gerst in koffiealternatieven?

Vijgenzaad als los ingrediënt vind je niet in koffiealternatieven: de zaadjes zijn piepklein en worden nergens apart verkocht. Wat wel bestaat is vijgenkoffie, gemaakt van hele gedroogde vijgen die geroosterd en gemalen zijn, met de zaadjes erin. Het verschil met gerst is groot. Gerst is een graan: geroosterd geeft het een aardse, licht bittere kop die op koffie lijkt, en het is de basis van de meeste koffiesurrogaten. Geroosterde vijg is fruit: het is zoet, smaakt naar karamel en gedroogd fruit en wordt vooral als toevoeging gebruikt. Gerst bevat gluten, vijg niet. Geen van beide bevat cafeïne. Vijgenkoffie is duurder, omdat gedroogde vijgen per kilo veel meer kosten dan gerst.

Terwijl je verder leest, verdiep je verder in deze gerelateerde artikelen, die we speciaal voor je hebben geselecteerd. Deze stukken geven een breder perspectief en kunnen je nieuwe inzichten geven.

Hoe verschilt de smaak van vijgenkoffie van gerstekoffie?

Geroosterde gerst smaakt aards en graanachtig, met een lichte bitterheid die aan koffie doet denken. Daarom drink je gerstekoffie gewoon puur, eventueel met melk. Geroosterde vijg is veel zoeter: de suikers karameliseren tijdens het roosteren, wat tonen van karamel, dadel en rozijn geeft en een donkere, iets stroperige kop. Puur is vijg voor de meeste mensen te zoet en te zwaar; een theelepel door gerstekoffie of gewone koffie maakt die juist ronder en voller.

Welke voedingsstoffen zitten in gedroogde vijg en gerst?

Gedroogde vijg en gerst verschillen flink in samenstelling:

• Gedroogde vijg: bestaat voor bijna de helft uit suiker en bevat ongeveer 10 gram vezels per 100 gram, plus mineralen zoals kalium en calcium en wat vitamine K.
• Gerst: bestaat vooral uit zetmeel en bevat vezels (waaronder bètaglucaan), mineralen zoals fosfor, magnesium en ijzer, en B-vitaminen zoals B1 (thiamine) en B3 (niacine). Gerst bevat ook gluten.

Die cijfers gelden voor het ingrediënt, niet voor je kop. Je gebruikt een of twee theelepels poeder, en alleen wat in het water oplost, drink je op. Vezels en mineralen blijven grotendeels in het filter achter. Bij vijg lossen vooral de gekaramelliseerde suikers op; daar komt de zoete smaak vandaan.

Hoe verhoudt de prijs van vijgenkoffie zich tot die van gerstekoffie?

Vijgenkoffie is duurder dan gerstekoffie. Dat komt niet door een ingewikkelde oogst, maar door de grondstof: gerst is een van de goedkoopste granen ter wereld, terwijl gedroogde vijgen per kilo vele malen duurder zijn. Pure vijgenkoffie is daarom zeldzaam. De meeste koffiesurrogaten met vijg zijn mixen waarin gerst of cichorei de basis vormt en vijg maar een deel is, zoals Bambu van A.Vogel (cichorei, tarwe, gerstemout, vijgen en eikels).

Wat wordt er onderzocht over vijgen en gezondheid?

Gedroogde vijgen bevatten voedingsvezels en polyfenolen. Onderzoek naar polyfenolen gebeurt vaak in het laboratorium, en er is te weinig onderzoek bij mensen om iets te zeggen over vijgenkoffie en je gezondheid. Bovendien gebruik je maar een paar gram per kop. Zie geroosterde vijg dus als een smaakmaker en niet als middel voor je gezondheid: een voedingsmiddel is geen medicijn. Door de zoete smaak hoef je misschien wel minder suiker toe te voegen.

Wat weten we over vijgen en de spijsvertering in koffiealternatieven?

Gedroogde vijgen worden van oudsher gegeten bij een trage stoelgang, maar dat gaat over het hele fruit dat je opeet, niet over een theelepel geroosterde vijg in een drankje waarvan de vezels in het filter achterblijven. Er is te weinig onderzoek bij mensen om te zeggen of vijgenkoffie iets doet voor je spijsvertering of darmflora. Wil je vijgenkoffie proberen, doe het dan zo:

1. Koop gemalen geroosterde vijg of een mix waar vijg in zit, of rooster zelf gedroogde vijgen en maal ze fijn (zie Hoe gebruik je vijgenzaad in koffie?).
2. Meng ongeveer een theelepel (2 tot 3 gram) door je gerstekoffie of gewone koffie.
3. Zet het in een filter of cafetière. In een espressomachine of volautomaat koekt het kleverige poeder vast.

Let op: ben je allergisch voor vijgen, of voor berkenpollen, latex of de treurvijg (Ficus benjamina), wees dan voorzichtig met vijgenkoffie. Heb je darmklachten, overleg dan met je huisarts.

Welke kies je bij een glutenvrij dieet?

Gerst bevat gluten, dus gerstekoffie is niet geschikt als je coeliakie hebt. Geroosterde vijg bevat van nature geen gluten, maar de meeste mixen met vijg bevatten ook gerst, gerstemout of tarwe. Kies dan een product dat als glutenvrij gelabeld is, of combineer vijg met cichorei of paardenbloemwortel. Cafeïne zit in geen van beide: gerstekoffie en vijgenkoffie zijn allebei cafeïnevrij, tenzij je ze door gewone koffie mengt.

Heb je gevonden wat je zocht? Er is altijd meer te leren! Neem een kijkje bij onze aanvullende stukken voor verdiepende informatie.