Wat is vijgenzaad in koffiealternatieven?

Vijgenzaad is geen apart ingrediënt in koffiealternatieven. Een vijg zit vol honderden piepkleine zaadjes, maar die krijg je niet los uit de vrucht en ze worden nergens als koffie-ingrediënt verkocht. Wie het over vijgenzaad in koffie heeft, bedoelt bijna altijd vijgenkoffie: hele gedroogde vijgen die geroosterd en gemalen zijn, met de zaadjes erin. Het vruchtvlees geeft de smaak: zoet, met tonen van karamel en gedroogd fruit. Vijgen bevatten geen cafeïne, dus vijgenkoffie geeft je ook niet de onrust die koffie kan geven. Je gebruikt het vooral als toevoeging aan gewone koffie of aan een cafeïnevrije mix met cichorei en granen.

Terwijl je verder leest, verdiep je verder in deze aanvullende stukken, die we speciaal voor je hebben geselecteerd. Deze posts gaan dieper in op het thema en kunnen je kennis vergroten.

Hoe wordt vijgenkoffie gebruikt in koffiealternatieven?

Geroosterde vijg werd vooral in Oostenrijk en Zuid-Duitsland lang door koffie gemengd (Feigenkaffee): het maakte de koffie donkerder, voller en zoeter, en de dure bonen gingen langer mee. Zo gebruik je het nu nog op twee manieren:

• Als toevoeging aan koffie: meng ongeveer een theelepel (2 tot 3 gram) gemalen geroosterde vijg door de gemalen koffie voor één kop. Wil je minder cafeïne, vervang dan een deel van de koffie door vijg.
• In een cafeïnevrije mix: vijg zit in koffiesurrogaten naast cichorei en granen zoals gerst, rogge of spelt. Bambu van A.Vogel bijvoorbeeld bevat cichorei, tarwe, gerstemout, vijgen en eikels. De granen geven de basis, de vijg de zoetheid en de donkere kleur.

Zet vijgenkoffie in een filter, een cafetière of een percolator. In een espressomachine of volautomaat koekt het kleverige poeder vast. Meer tips lees je in Hoe gebruik je vijgenzaad in koffie?.

Wat wordt er onderzocht over vijgen en gezondheid?

Gedroogde vijgen bevatten veel suiker, ongeveer 10 gram vezels per 100 gram, mineralen zoals kalium en calcium, en polyfenolen. Over wat vijgenkoffie voor je gezondheid betekent, is weinig bekend: er is te weinig onderzoek bij mensen om conclusies te trekken. Bovendien gebruik je maar een paar gram per kop, en de vezels blijven grotendeels achter in het filter. Zie vijgenkoffie dus als een smaakmaker in een cafeïnevrij drankje, niet als middel voor je gezondheid. Een voedingsmiddel is geen medicijn.

Bevatten vijgen antioxidanten?

Ja, vijgen bevatten polyfenolen, stoffen die in het laboratorium als antioxidant werken. Dat zegt nog weinig over wat ze in je lichaam doen: er is te weinig onderzoek bij mensen om conclusies te trekken over vijgenkoffie. Het roosteren verandert bovendien een deel van die stoffen. De zaadjes bevatten wat olie met omega-3-vetzuren, maar in de kleine hoeveelheid die in een kop terechtkomt, betekent dat niets.

Wat weten we over vijgen en de spijsvertering?

Gedroogde vijgen worden van oudsher gegeten bij een trage stoelgang, maar dat gaat over het hele fruit dat je opeet, niet over een theelepel geroosterde vijg in een drankje. Er is te weinig onderzoek bij mensen om te zeggen of vijgenkoffie iets doet voor je darmen. Heb je klachten aan je spijsvertering, overleg dan met je huisarts. Door geroosterde vijg toe te voegen aan koffie of een koffiealternatief, verander je vooral de smaak van je drankje.

Hoe smaakt vijgenkoffie?

Geroosterde vijg smaakt zoet en vol, met tonen van karamel, honing, dadel en rozijn. De suikers in de vijg karameliseren tijdens het roosteren; daar komen die smaak en de donkere kleur vandaan. De kop voelt voller en iets stroperig aan. De zaadjes geven hooguit een lichte nootachtige toon. Puur is vijgenkoffie voor de meeste mensen te zoet en te zwaar, daarom wordt het bijna altijd gemengd met koffie, cichorei of geroosterd graan.

Zijn er allergieën verbonden aan het gebruik van vijgenkoffie?

Ja, al is een vijgenallergie zeldzaam. Ze komt vaker voor bij mensen met een allergie voor berkenpollen of latex, of voor de treurvijg (Ficus benjamina) als kamerplant. Klachten variëren van jeuk in je mond of zwelling van lippen en keel tot, zelden, benauwdheid. Ben je allergisch voor vijgen, laat vijgenkoffie dan staan: roosteren haalt de allergie er niet zeker uit. Merk je klachten, stop dan en neem bij twijfel contact op met je huisarts; bij benauwdheid bel je 112. Lees bij mixen altijd het etiket: daar zitten vaak ook granen met gluten in, zoals gerst of tarwe.

Hoe worden vijgen verwerkt tot vijgenkoffie?

Voor vijgenkoffie worden rijpe vijgen eerst gedroogd. Daarna worden ze in stukjes gesneden, geroosterd tot ze donkerbruin en droog zijn, afgekoeld en fijngemalen. De zaadjes gaan gewoon mee. Thuis kan dat ook, met gedroogde vijgen uit de supermarkt:

1. Knip de vijgen in stukjes van een halve centimeter en verwijder het harde steeltje.
2. Rooster ze op een bakplaat met bakpapier in de oven op 160 tot 180 °C, 30 tot 60 minuten, en schep ze tussendoor om. Blijf in de buurt: door de suiker verbranden ze snel.
3. Laat ze helemaal afkoelen, zodat ze hard en bros worden, en maal ze in een messenmolen of kruidenmolen.
4. Bewaar het poeder in een goed sluitende pot; het trekt vocht aan en klontert anders.

Waar koop je vijgenkoffie?

Pure vijgenkoffie is in Nederland lastig te vinden. Makkelijker zijn koffiesurrogaten waar vijg in zit, zoals Bambu, die je in natuurwinkels en online vindt. Pure gemalen geroosterde vijg (Feigenkaffee) kun je bestellen bij webshops uit Oostenrijk en Duitsland. Of je roostert het zelf, zoals hierboven beschreven.

Heb je gevonden wat je zocht? Er is altijd meer te verkennen! Neem een kijkje bij onze extra content voor verdere verrijking.